Hypotheekrente stijgt door geopolitieke spanningen: ‘Voorspellingen doen is echt kansloos’
De oorlog in het Midden-Oosten heeft niet alleen invloed op de prijzen van gas, benzine, diesel of graan. Ook de hypotheekrente is sinds afgelopen week opgelopen door de geopolitieke spanningen. Maar de soep wordt nooit zo heet gegeten als die wordt opgediend. „Dit is niet te vergelijken met de stijging in 2022.”
Hoewel de hypotheekrente zich de afgelopen weken in een dalende trend bevond, zien hypotheekadviseurs sinds afgelopen week weer een stijging. Volgens Thomas Sies, hypotheekadviseur bij Viisi Hypotheken, is die stijging deels te wijten aan de geopolitieke onrust in het Midden-Oosten.
„De hypotheekrente is heel veranderlijk en reageert op geopolitieke conflicten. Door de onrust steeg de rente op de kapitaalmarkt afgelopen week. Voor geldverstrekkers wordt het hierdoor duurder om geld te lenen, waardoor een stijging in de hypotheekrente over het algemeen niet ver achterblijft.”
In de afgelopen dagen is de hypotheekrente met maximaal 0,2 procent gestegen, vertelt Sies. „Al zitten de meeste partijen daar nog wel wat onder. Bij leningen met een kortere rentevaste periode zie je de stijging het meest terug. Langere rentevaste perioden worden minder getroffen.”
Stijging in 2022
Het is niet voor het eerst dat een oorlog de hypotheekrente in Nederland doet stijgen. „Toen Rusland Oekraïne binnenviel in 2022, zagen we een flinke stijging in de hypotheekrente. De stijging van de afgelopen dagen is niet te vergelijken met de stijging van toen. Destijds ging de rente van 2 procent naar 4,5 tot 5 procent over een veel langere periode. Als je puur kijkt naar het eerste kwartaal van 2026, is de hypotheekrente zelfs wat gedaald.”
Volgens Sies is het ‘echt kansloos’ om voorspellingen te doen over de hypotheekrente in de komende tijd. „Als je bijvoorbeeld kijkt naar vorig jaar, met spanningen in Oekraïne en hoe Trump zich daarin positioneerde, heeft dat vaker gezorgd voor lichte piekjes in de rente. Dan zag je daarna dat het weer afzwakte. Dat kan nu ook weer gebeuren. Het kan zomaar zijn dat de hypotheekrente over twee weken weer wat zakt, maar het is ook mogelijk dat het verder escaleert. De vraag is dan ook: zitten we nu aan het begin van een langere periode, of hebben we nu weer een kleine piek bereikt?”
Waarom heeft het Midden-Oosten invloed op de hypotheekrente?
De stijging van de olie- en gasprijzen is redelijk makkelijk te verklaren. Omdat de straat van Hormuz is afgesloten is het moeilijker om brandstof naar Europa te vervoeren. Maar waarom heeft onrust in het Midden-Oosten nou zoveel invloed op de hypotheek in Nederland? Hendrik Schakel, een van de oprichters van Viisi Hypotheken, legt het uit. „De hypotheekrente is afhankelijk van heel veel factoren. Een belangrijke factor is de rente op de kapitaalmarkt. Hoewel de hypotheekrente niet 1 op 1 gelijkloopt met de rente op de kapitaalmarkt, zijn ze wel aan elkaar gekoppeld. Als er onrust is in de wereld kan dat zorgen dat bijvoorbeeld energie duurder wordt. Dat kan dan weer zorgen voor een hogere inflatie.
Als dat gebeurt willen geldverstrekkers meer rente krijgen, als een soort risicopremie. Stel: iemand leent je 1000 euro uit tegen vier procent rente, maar gedurende de looptijd van de lening wordt de inflatie vijf procent, dan verlies je als geldverstrekker ineens op het uitlenen van het geld. Die inflatie, maar zelfs het risico op inflatie, is reden om de rente op de kapitaalmarkt te verhogen.”
Leenbedrag nagenoeg gelijk
Maart is traditiegetrouw een drukke maand voor hypotheekverstrekkers. Toch denkt Sies niet dat de huidige stijging ervoor zorgt dat mensen minder hypotheekaanvragen gaan doen. „We blijven te maken hebben met een groot woningtekort in Nederland. Er is veel vraag en weinig aanbod. Na de inval van Rusland in Oekraïne duurde het best even voordat het invloed had op het aantal hypotheekaanvragen.”
Ook zorgt de stijging er niet voor dat mensen minder kunnen lenen. Mensen kunnen nagenoeg net zoveel lenen als een paar weken geleden. De maandlast voor een hypotheek is op dit moment niet veel hoger dan een paar weken geleden.”
Sies maakt zich op dit moment geen zorgen over de gestegen rente. „Het is net als met beleggen: je moet je niet laten leiden door de waan van de dag. De huidige onrust in het Midden-Oosten heeft minder effect op Europa dan de oorlog in Oekraïne.” Toen die in 2022 begon was dat zo’n shock dat huizenkopers even pas op de plaats maakten. Vervolgens werden er een aantal maanden minder hypotheekaanvragen ingediend. „Daarna wenden kopers aan de rentestand en trok het weer aan.” Of dat nu ook gebeurt is lastig te zeggen. „Als de huizenprijzen op dat moment dalen, kan iemand in theorie nog steeds hetzelfde huis kopen: met een iets hogere rente op een iets lagere lening.”